|
KÖTÜ BİR
DALIŞ
GEÇİRMENİZİN
10 SEBEBİ
VE BUNLARI
DÜZELTMENİN
20 YOLU
Bir dalıcı
olarak
aşağıdakilerden
hangileri
ile karşı
karşıya
kaldınız?
a)
Baş ağrısı
b)
Yorgunluk
c)
Korku
d)
Utanç
e)
Üşüme
f)
Hepsi
Çoğumuz için
cevap (f)
şıkkıdır.
Bunun ise
tek bir
sebebi var:
Hepimiz kötü
dalışlar
geçirmişizdir.
Asıl
yapmamız
gereken,
tecrübe
kazandıkça
kötü dalış
sayımızı
azaltmaktır.
Tecrübe
kazanmak
için
alacağınız
yolu biraz
olsun
kısaltabilmek
amacıyla,
kötü bir
dalış
geçirme
sebeplerinin
ve
çözümlerinin
en yaygın
olanlarını
bir araya
toplamaya
çalıştık. Bu
sebeplerden
kurtulduğunuzda,
eminiz ki
dalış
sporunun
keyfine cok
daha fazla
varacaksınız.
1) ) Kulak
Açmamak /
Açamamak
Problem:
Gereği gibi
kulak
açılmaması
scuba
dalışına
katılımınızı
bitirebilir.
Hava
boşluklarının
her insanın
başında
anatomik ve
fizyonomik
farklılıklar
göstermesi
nedeniyle,
kulak açma
rahatlığı da
dalıcılar
arasında
büyük
farklılık
gösterir.
Soğuk
algınlığı ve
ona bağlı
rahatsızlık
da kulak
açma
yetinizi
etkiler.
Kulak açmada
kolaylıklar:
- Teknede
dalışa
hazırlanırken
kulak açma
çalışması
yapın.
- Dalmadan
hemen önce
suda kulak
açın.
- Dalış
esnasında
hafifçe,
erkenden ve
sıkça kulak
açın; ağrı
ve
rahatsızlık
hissini beklemeyin.
- Sizin
için en
kolay ve en
hafif
tekniği
uygulayın.
Bazı
dalıcılar
burunlarını
tutup nefes
verir,
diğerleri
maskenin
içine nefes
verir,
bazıları
yutkunur,
kimileri
esner ve
azınlık da
çenelerini
oynatır ya
da dil
üstünden
nefes verir
-
Sorunlarla
karşılaşırsanız,
birkaç metre
yukarı çıkın
ve hafifçe
tekrarlayın
Çözüm:
Eski
dalıcılar
tarafından
bize
aktarılmış
birkaç püf
noktası
vardır.
Bazılarının
işine yarar,
diğerlerine
yaramaz., ve
bazı
teknikler de
dalış
otoritelerince
hoş
görülmez.
Yine de,
sorunlarınız
varsa,
aşağıdakileri
deneyebilirsiniz:
- Dalışlar
arasında
sakız
çiğnemek
- Başınızı
sağdan sola,
soldan sağa
eğmek, boyun
adelelerinizi
gerip
rahatlatmak
- Burnuzu
tutmadan
maskenizin
içine soluk
vermek
- Maskeye su
almak ya da
tamamen
çıkarıp
temizlemek
- Dalmadan
önce tuzlu
suyu bir
burun
deliğinden
içinize
çekip
diğerinden
atmak
- Ağızdan
ve/veya
sprey kan
sulandırıcı
almak
- Dalmada
aşağı
inerken, baş
yukarıda
ayaklar
aşağıda
kalmak
- İnişinizi
çapa ipiyle
kontrol
etmek
- Kulak açma
derinliğine
kadar inip o
arada daha
iyi açıp
aşağıya
doğru devam
etmek
- Sağlık
değerlendirmesi
ve diğer
olası
çözümler
için dalıcı
bir KBB
(kulak-burun-boğaz)
uzmanına
görünmek.
Çözüm:
Kulak açma
fizyolojik
olmaktan çok
psikolojik
olabilir.
Sıklıkla,
isteksiz
öğrenci ve
deneyimsiz
dalıcılar
görünürde
bir neden
olmaksızın
kulak açamaz
ve ancak
dalış
liderine
kapıldıklarında
ya da
dikkatleri
başka yöne
çekildiğinde
aşağı
inebilirler.
Bu gibi
durumlarda,
kulak açmaya
verilen
dikkat,
fizyolojiye
verildiği
kadar,
dalıcının
ruh haline
de
verilmelidir.
2) Zayıf
yüzerlik
kontrolü
Problem:
Özellikle
yeni
başlayan
dalıcılar
için
sualtında
nötr ve
rahat bir
şekilde
sephiye
sağlayamamak
bocalamaya,
çok hava
harcamaya,
dalışta
etrafı
izleyememeye,
ve yorulmaya
sebep
olabilir.
Sephiye
ayarlamak
için ilk
adım, size
uyan, rahat
ve
yapacağınız
dalış için
yeterli
kaldırma
gücü bulunan
bir BC`nizin
(dalış
yeleği)
bulunmasıdır.
Çözüm:
Sephiye
kontrolü
için dogru
ağırlık
ayarı
yapılması
gerekir.
Kemerinize
takacağınız
ağırlık çok
ise
yüzerliliğimizi
sağlamak
için BC`nizin
içine
fazladan
hava
vermeniz
gerekecek,
dolayısıyla
fazla hava
harcamış
olacaksınız.
Eğer
taktığınız
ağırlık az
ise,
batmanız
güçleşecektir.
Doğru
ağırlık
miktarınızı
5 metre
derinkte, BC`nizin
içinde hiç
hava
bulunmadan,
tüpünüzde
50bar hava
ile nötr
kalacağınız
şekilde
ayarlamanız
gerekmektedir.
Çözüm:
Derine
indikçe BC`nizin
içine azar
azar hava
veriyor,
yüzeye
çıkarken
azar azar
hava
boşaltıyorsunuz.
Bu iki
durumda da,
verdiğiniz
veya
boşalttığınız
havanın
etkisini
gösterebilmesi
için kısa
bir süre
beklemeniz
gerekmektedir.
Daha kalın
elbiseler ve
daha ağır
ekipman ile
dalarken
daha fazla
ayarlama
yapmanız
gerekecektir.
Çözüm:
Sephiye
kontrolünde
nefesiniz
ile ince
ayar
yapabilirsiniz.
Ciğerlerinize
aldığınız
hava ile 1.5
ile 3
kilogram
arası
ağırlığın
yapacağı
etkiyi
kontrol
altına
alabilirsiniz.
Daha derin
nefes alıp
yükselebilir,
nefesinizi
daha derin
vererek
batmanızı
sağlayabilirsiniz.
3) Kötü
palet
kullanımı
Problem:
Düzensiz ve
yanlış palet
vuruşları
gereksiz
yorgunluk ve
stres
yaratabilir.
Bu yorgunluk
ve stresin
sonucu
olarak,
dalıcılar
daha fazla
hava
harcayabilirler.
Paletleriniz
ne kadar
mükemmel
olurlarsa
olsun, kötü
palet
vuruşlarını
hiçbir zaman
kompanse
edemezler.
Çözüm:
Palet
kullanımı
konusunda
aşağıdaki
maddelere
uymanız
dalışınızı
kolaylaştırabilir:
- Yüzeyde
fazla vakit
harcamayın,
gezinmeyin.
Paletler,
sualtında
yüzeyde
olduklarından
çok daha
etkilidirler.
Yüzeyde
kalmanız
gerekiyorsa,
paletler
sırtüstü
döndüğünüzde
daha etkili
olacaklardır.
- En etkili
palet
vuruşu,
kalçalardan,
bacaklar
olabildiğince
düz bir
şekilde,
kuvvetli ve
düzenli
olanlardır.
Çoğu
paletler
yavaş
vuruşlarda
daha etkili
olurlar.
- En uygun
sualtı yüzme
pozisyonu,
horizantal
(yatay),
baş, palet
hizasından
hafifçe
yukarıda
şeklinde
olmalıdır.
- Palet
vuruş
eforunuzu en
aza indirmek
için, sadece
taşımanız
gereken
ekipmanı
yanınıza
almalı ve
gereksiz
ağırlık
takmamalısınız.
Aynı
şekilde,
sürtünmeyi
azaltmak
için, size
uyan,
dalışınıza
uygun olan
en küçük
boyuttaki BC`leri
kullanmanız
yararınıza
olacaktır.
- Ayağınızın
içinde rahat
ettiği,
fakat
ayaklarınızın
içinde
hareket
edemeyecek
kadar sıkı
olduğu
paletleri
seçiniz.
4) Kötü
Sağlık
Problem:
Hem fiziksel
hem
psikolojik
sağlığın
yerinde
olmaması
dalışı kötü
etkileyebilir.
Dalıştan
önceki gece
alınan fazla
miktarda
alkol,
sigara,
yemek veya
uyuşturucunun
dalış
kazalarına
sebebiyet
verdiği
bilinmektedir.
Kalp
hastalıklarının,
ölüm ile
sonuçlanan
dalış
kazalarının
üçte birine
neden olduğu
tahmin
edilmektedir.
Çözüm:
Kendinize
karşı dürüst
olun;
tatilinizi
dalış
yaparak mı
yoksa parti
ve eğlence
ile mi
geçirmek
istiyorsunuz?
Belki bir
süre bu
ikisini bir
arada
yapabilirsiniz,
ama bir gün
vücudunuz
bir karar
verdiğinde
sonuçlarından
memnun
kalmayabilirsiniz.
5) Fazla
Stres
Problem:
Rekreasyonel
dalışlarınız
eğlenceli ve
keyifli
olmalıdır!
Dalışınız
süresince
ağır
yorgunluk ve
sürekli
endişe
yaşamamalısınız.
Sağlık,
kondisyon,
sağlam dalış
eğitimi,
kaliteli
dalış
ekipmanı
stres
faktörünüzü
azaltacaktır.
Aynı
şekilde,
rahat ve
derin nefes
alıp vermek,
hiçbir
şekilde
aceleci
davranmamak,
rahat bir
ruh hali
içinde
bulunmaya
çalışmak
stresi
azaltacaktır.
Peki
sualtında,
özellikle
bir zorlukla
karşı
karşıya
kaldığınızda
nasıl rahat
kalacksınız?
Çözüm:
Bilinçli
yapacağınız
duraksamalar
dalış
tekniklerinizi
geliştirecek
ve stres
faktörünü
yenmenizi
sağlayacaktır.
Her ana
geçiş
aşamasında
yani; Suya
girmeden
önce, su
yüzeyinde
inişe
geçmeden
önce, en
derin
noktaya
geldiğinizde
veya
yükselmeye
başlamadan,
güvenlik
duruşu
yaptığınız
noktada,
yüzeye
vardığınızda
veya sudan
çıkmadan
önce aşağıda
belirtilenleri
uygulamanız
yararınıza
olacaktır:
- Duraklayın
- Kendinizi,
ekipmanınızı,
dalış
partnerinizi
ve çevrenizi
kontrol edin
-
Vücudunuzun
ve aklınızın
yaşamakta
olduğunuz
değişikliklere
ayak
uydurması
için
kendinize
zaman
tanıyın
- Dalış
partnerinizle
gerektikçe
iletişim
haline
geçin, araç
ve
gereçlerinizi
kıyaslayın.
Çözüm:
Herhangi bir
güçlükle
karşılaştığınız
durumda
oluşacak
stres
faktörunu
yenmek için
takip
edeceğiniz
prosedür
aşağıdaki
gibidir:
- Durun
- Rahat
nefes alıp
vermeye
çalışın
- Kontrolu
ele alın
- Hemen
sorunu
çözmek üzere
harekete
geçin
6)
Yetersiz
Dalış
Elbiseleri
Problem:
Daha az
korunma,
daha az
ağırlık,
yani
hareketlerinizde
daha
serbestlik
demektir.
Öte yandan,
ne yazık ki
yetersiz
korunma sizi
hipotermi
(ılık
sularda
bile) ve
yaralanmaya
maruz
bırakabilir.
Çözüm:
Wetsuitler
dört
nedenden iş
görür:
kaliteli
neoprenden
yapılmışlardır,
kullanımla
yokolmayan
kabarcıkları
vardır,
uygun
kalınlıktadırlar
ve içinde
kendinizi
rahat
hissedersiniz.
Şanslıysanız,
hazırını
alabilirsiniz;
değilseniz,
sizin için
özel olarak
yapılmalıdır.
Çözüm:
Aşağıda
verilen
sıcaklıklardaki
korunma
önerilerini
dikkat edin:
- Skinler:
24C ve üstü
- Wetsuitler
(ince yada
kısmi):
21C-26C
- Tam
wetsuitler
(Yarı
ıslak):
13C-21C
- Drysuitler:
0C-18C
7)
Başağrıları
Problem:
Bir dalış
esnasında ya
da
sonrasında
birçok
nedenden
ortaya
çıkabilir.
En sık
karşılaşılanlar:
kötü nefes
alma
alışkanlığı
(karbondioksit
birikmesine
yol açar),
endişe;
özellikle
sinüsleri
dengelemek
için kulak
açılmaması;
başın maruz
kaldığı
soğuk su;
özellikle
sırtta ve
ensede yüzme
ya da
tüpleri
kaldırıp
taşımayla
ilintili
fiziki stres
ve
gerginlikler;
güneşin
gözlerinizi
kamaştırması;
çok sıkı
maske bağı;
ağızlığın
çok
ısırılması;
yetersiz
beslenme;
susuzluk;
alkol
kullanımı ya
da akşamdan
kalmak;
teknedeyken
egzost
dumanına ya
da kompresör
dumanına
maruz
kalmak;
hanımların
periyodik
dönemlerinden
migrene
kadar
değişen uzun
ya da kısa
süreli
sağlık
nedenleri;
deniz
tutması; ve
kondisyon
eksikliği.
Daha ciddi
ve daha net
belirtilenler
ise: başa
birşeyle
vurulması
nedeniyle
olan baş
yaraları,
tuzlu su
solunması,
karbonmonoksit
zehirlenmesi,
dekompresyon
hastalığı ve
amboli.
Çözüm:
Dalışla
ilintili
olsun ya da
olmasın,
önlem ve
tedavi,
direkt
olarak
sorunun
nedenine
inmekle
olur. Daha
sık görülen
başağrılarını
azaltmak
için,
dalıştan
sonra
yapmanız
gerekenler:
-
Üstünüzdekileri
bırakıp
rahatlayın
- Sorunun
nedenini
biliyorsanız
elimine edin
- Açık
havada kalın
- Bol su
için - Bir
ağrıkesici
hap için
(reçetesiz
satılanlardan).
(Ancak
bazıları,
ağrı
kesicilerin
daha ciddi
sorunları
maskelediğine
ya da yan
etkisi
olduğuna
inanır. Bu
karar size
aittir.)
8) Nefes
alıp verme
sorunları
Problem:
Çoğu dalış
eğitmenleri
ve dalış
eğitim
kitapları
nefes
tutmadan,
sürekli ve
düzenli bir
biçimde
nefes alıp
vermemizi
belirtir.
Sualtında
nefes alıp
verme,
dalıcıların
en önemli
adaptasyonu
olup,
karadaki
gibi
rahatlık ve
doğallıkla,
istemsizce
yapılmaz.
Sualtında,
basınç ve
kullandığımız
regülatörün
mekanik
aksamı nefes
alıp vermeyi
dirençli bir
hale
getirir.
Sonuç
olarak,
nefes alıp
verme yavaş,
derin, ve
nefes
vermeye
dikkat
ederek rahat
bir sekilde
yapılmalıdır.
Çözüm:
Karada,
normal ve
istemsiz
nefes alış
veriş
düzenimiz:
al, ver,
durakla…al,
ver,
durakla…biçimindedir.
Sualtında
adapte olmuş
nefes
düzenimiz
ise al,
durakla, ver
şeklindedir.
Bu nefes
alıp verme
düzeni
adapte olmus
dalıcıyı
bocalayan ve
çok hava
harcayan bır
dalıcıdan
ayırt
etmenin en
iyi yoludur.
Yine de,
basınç
farklılıkları
dolayısı ile
ciğerlerimize
gelecek
zararlardan
korunmak
için
sağlıklı
ciğerlere
sahip
olmalı,
yüzeye
çıkarken
nefesimizi
tutmamayı ve
hızlı
yukseliş
yapmamayı
unutmamalıyız.
Çözüm:
Dalışınızı
daha keyifli
geçirmebilmek
ve nefes
alıp vermeyi
kolaylaştırmak,
kullandığınız
regülatörün
kalitesine
ve bakımlı
olmasına da
bağlıdır.
İyi kalitede
regülatörler
dalış
mağazalarında
bulunmakta
ve fiyatları
yaklaşık 250
Amerikan
Dolarından
başlamaktadır.
9) Deniz
Tutması
Problem:
Kimileri
daha
dayanıklı
olsa bile,
belirli
koşulların
bir
çerçevede
bir araya
getirilmesiyle
hepimiz bu
sevimsiz
rahatsızlığın
eline
düşeriz.
Deniz
tutmasıyla
başa
çıkmanın en
iyi yolu onu
önlemektir.
Çözüm:
Teknede
olmaya
alışkın
değilseniz
ya da
hareketin
sizi
tuttuğunu
biliyorsanız,
kendinizi
risk
grubunda
görebilirsiniz.
Dalgalı
denizlerle
biraz olsun
daha uyum
içinde
olabilmek
için
aşağıdaki
uyarıları
göz önunde
bulundurmayı
unutmayın:
- Fiziksel
ve ruhsal
sağlığınız
yerinde
olmalıdır
- Dalıştan
bir gün önce
ve dalış
günü alkol
ve kafeinden
uzak durun;
yağlı,
baharatlı ve
hazmı zor
yiyeceklerden
kaçının;
limon ve
diğer asitli
içeceklerden
uzak durun
-
Yolculuktan
önceki gece
güzel bir
uyku çekin
- Deniz
tutmasını
engellemek
için size ne
iyi
geliyorsa
onu yapın:
ilaç alın,
bilek bandı
takın,
zencefil
çayı için ya
da bunların
kombinasyonunu
yapın
- Kıyıdan
ayrılmadan
dalış
takımlarınızı
kurup
organize
edin
-
Teknedeyken,
mümkün
olduğunca
teknenin
ortasında
kalın,
dumandan
sakının;
yatın ve
uyuyun ya da
açık havada
kalıp ufka
bakın; sakın
okumayın
- Mideniz
rahatsızlanır
gibi olursa,
su ya da
Sprite gibi
renksiz
içecekler
tüketip
kraker yiyin
- Su
yüzeyinde
yüzmekten
kaçının
10)
Su
Alan/Buğulanan
Maske
Problem:
Bazı
dalıcılar
bunları
rahatsızlık
ve güçlük
verici
bulurlar, ki
bu doğrudur,
ancak daha
da önemlisi,
bu
rahatsızlıklar
stresinizi
arttırır ve
dalıcı
olarak
etkinliğinizi
azaltırlar.
Çözüm:
Bu
sorunlardan
kaçınmanın
ilk adımı
size en
uygun
maskeyi
bulmaktır.
Bu da, bir
profesyonel
dalgıç
dükkanına
gidip
belirli
prosedürü
izleyip bir
sürü maske
denemeniz
anlamına
gelir. Bir
maskenin
size uyup
uymayacağına
sırf
burnunuza
çekerek
`basınç
testi` ile
karar
veremezsiniz.
Çözüm:
Buğulanmayı
engellemek
için yeni
aldığınız
maskeyi
üreticinin/satıcının
verdiği
temizleyiciyle
veya diş
macunuyla
iyice
temizleyin.
Daha sonra
görüşü açık
tutmak için
buğulanma
önleyici,
bebek
şampuanı
veya
sulandırılmış
bulaşık
sabunuyla
yıkayın.
Günümüz
maskelerinin
çoğuna
tükürük
uygun
değildir.
Çözüm:
Tüm
çabalarınıza
karşın
maskeniz
buğulanıyorsa,
siz su
altındayken
dibinde
biraz su
bırakıp
temizlemek
için eğin.
Kırışıklıklar
veya
sakallar
nedeniyle
herhangi bir
maskeyi
yüzünüze tam
oturtamıyorsanız
en iyisi tam
oturan
temizleme
valvli bir
maske satın
alıp arada
sırada
temizlemek
olabilir. |